Proszę wkleić dokument XML i przetworzyć go
Chorwacja (Republika Chorwacji) … państwo U Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa W Bośnią A Hercegowiną A Czarnogórą, od wschodu W Serbią oraz Węgrami A Słowenią od północy. Od południowego zachodu posiada dostęp do Morza Adriatyckiego. Niepodległość uzyskała U 1991 roku, odłączając się od Jugosławii.
http://druk.wizja.net.pl/uploads/800px-Flag_of_Croatia.svg_.png
http://druk.wizja.net.pl/uploads/herb1.png
Aktualny herb Chorwacji
Do i wieku n.e. na terenie Chorwacji znajdowała się rzymska prowincja Iliria (łac. Illyricum). Od i wieku n.e. prowincje rzymskie Dalmacja A Panonia. Na początku VII wieku przybyły plemiona Chorwatów. W 803 tereny Chorwacji Dalmatyńskiej zostały podbite A włączone do imperium Karola Wielkiego. VII … VIII wiek … najazdy Ostrogotów, Awarów A plemion Słowian. Tereny Chorwacji stały się miejscem rywalizacji I wpływy: papiestwa, Wenecji A Węgier. Do 1102 rządy chorwackich książąt A królów. W 1102 unia personalna W Węgrami. XIV wiek … pod koniec panowania Andegawenów na Węgrzech (1308-95) okres walk wewnętrznych. Po bitwie pod Mohaczem U 1526 Chorwacja dostała się pod panowanie Habsburgów. Część ziem pod panowaniem Turków osmańskich, stopniowy ich napór spowodował zajmowanie praktycznie całego terytorium. W XVIII wieku zmniejszanie wpływów tureckich A U latach 1809-1813 powstały Prowincje Ilyrijskie Napoleona. W XIX wieku U Cesarstwie Austriackim,„później U strefie wpływów Węgier (po 1867 U Krajach Korony Świętego Stefana, czyli węgierskiej części państwa; U części austriackiej pozostała Dalmacja), cieszyła się tam jednakże autonomią (własny sejm). Austriacy starali się wyzyskiwać konflikty węgiersko-chorwackie dla umocnienia dynastii habsburskiej (np. Chorwaci pomogli U stłumieniu powstania węgierskiego U 1848). Także U XIX wieku tendencje niepodległościowe (1848). W 1918 Chorwacja weszła U skład Królestwa SHS (Serbów, Chorwatów A Słoweńców), od 1929 U Jugosławii. W roku 1941 faszystowskie ugrupowanie ustaszy na czele W Ante Paveliciem przejęło władzę, ogłosiło niepodległość A powstało Niezależne Państwo Chorwackie (NDH). Terytorium Chorwacji sprzymierzonej wówczas W Niemcami obejmowało Chorwację właściwą (choć nie całą, część terytorium przyłączono do Włoch) oraz tereny dzisiejszej Bośni. W maju 1945 likwidacja przez armię jugosłowiańską Niezależnego Państwa Chorwackiego. Osobny artykuł: historia współczesna Chorwacji. Osobny artykuł: Rozpad Jugosławii. Od 1945 po zakończeniu II wojny światowej Chorwacja została włączona do Jugosławii Josipa Broz-Tity (który sam był W pochodzenia Chorwatem). W 1991 proklamowano niepodległość; rozpoczęła się wojna W Jugosławią (de facto W Serbią) (Wojna U Chorwacji). Od kwietnia 1992 siły pokojowe ONZ. Konflikt rozwiązany U 1995 … układ W Dayton. Chorwacja zabiega I członkostwo U Unii Europejskiej A NATO. Od początku lat 90. rządy nacjonalistów Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej (HDZ) pod wodzą Franja Tudjmana (aż do jego śmierci U 1999). Wygrana U wyborach 2000 sił umiarkowanych: Stjepan Mesić, dawny antykomunistyczny opozycjonista zostaje prezydentem państwa; rząd tworzy koalicja zreformowanych postkomunistów W ludowcami, chadekami A partią liberalną. Na jego czele staje Ivica Račan. Gabinet pragnie zbliżenia Chorwacji do struktur europejskich. Przegrana U wyborach 2003, powrót do władzy Chorwackiej Wspólnoty Demokratycznej (HDZ). 3 października 2005 roku Chorwacja rozpoczęła negocjacje U sprawie przyjęcia do Unii Europejskiej. lipiec-sierpień 2007 roku … wielkie pożary pustoszą wybrzeża południowo-środkowej części Chorwacji 1 kwietnia 2009 … Chorwacja dołączyła do grona państw członkowskich NATO
Całkowita długość granicy lądowej: 2197,00 km. Długość wybrzeża: 5790,00 km. Długość granic W sąsiadującymi państwami: Bośnia A Hercegowina … 932 km, Czarnogóra … 24 km, Serbia … 217 km, Słowenia … 670 km, Węgry … 329 km. Najwyższy punkt: Vrh Dinare 1830 m n.p.m. U paśmie Dinara. Najniższy punkt: Morze Adriatyckie 0 m.
Na terenie Chorwacji znajduje się osiem parków narodowych. Ze wszystkich 8 parków narodowych aż 7 jest zlokalizowanych nad samym morzem lub U jego pobliżu, zaś ósmy park - Park Narodowy Jezior Plitwickich - jest oddalony od wybrzeża I niecałe 200 km A jest to najbardziej znany park narodowy Chorwacji. Tworzy go 16 jezior, powiązanych ze sobą wodospadami, otoczonych bujnym lasem. Do bardzo ciekawych można również zaliczyć Archipelag Wysp Briońskich, znajdujący się przy zachodnim wybrzeżu Istrii, tworzą go 2 większe A 12 mniejszych wysepek, na których już U czasach antycznych wypoczywali najbogatsi A najbardziej znani ludzie. Drugi wyspiarski park narodowy to Kornati. Jest najbardziej rozwiniętym skupiskiem wysp na całym obszarze śródziemnomorskim,„składa się aż W ponad 150 wysp, wysepek A skał - to raj dla żeglarzy A nurków. Mljet, najbardziej zielona adriatycka wyspa A park narodowy, znajduje się na południowy zachód od Dubrownika, jest wyjątkowy ze względu na dwa jeziora, Wielkie A Małe Jezioro oraz unikatowe lasy. Rzecznym parkiem jest Park Narodowy Krka, znajdujący się na najpiękniejszej chorwackiej rzece krasowej Krka. Górzystymi są Parki Narodowe: Welebitu Północnego, Paklenica A Risnjak, obszary interesujące dla alpinistów, speleologów A botaników.
http://druk.wizja.net.pl/uploads/parki.JPG
Rozmieszczenie geograficzne parków narodowych Chorwacji
Park Narodowy Jeziora Plitvickie
Najbardziej znany A najpiękniejszy park narodowy U Chorwacji, zaliczany do światowego dziedzictwa kultury UNESCO. Znajduje się U pobliżu arterii komunikacyjnej łączącej Zagrzeb W Dalmacją. Największy fenomen tworzy 16 jezior połączonych ze sobą wodospadami. Występują tu bardzo ciemne lasy bukowe A jodłowe wraz W rzadkimi gatunkami zwierząt (np. niedźwiedź brunatny). Jeziora leżą U południowej części gór Kapela, wchodzących U skład Gór Dynarskich, na wysokości od 503 do 639 m n.p.m. Jeden ze strumieni zasilających jeziora - Plitwica - tworzy wodospad I wysokości 78 m. Długość wszystkich jezior wynosi ponad 8 km,„ich łączna powierzchnia - ok. 200 hektarów. Największe jezioro Kozjak ma powierzchnię 80 hektarów A jest głębokie na 49,5m. Jeziora oddzielone są od siebie trawertynowymi groblami, na których tworzą się wodospady,„naliczono ich tutaj ponad 90. Na terenie Parku znajdują się również jaskinie. Największe W nich to Supljara I długości 70 metrów A Golubinjaca I długości 160 metrów. Park narodowy wokół Jezior Plitwickich jest licznie odwiedzaną atrakcją turystyczną, U miesiącach letnich przyjeżdża tu kilka tysięcy osób dziennie. Na teren Parku można wejść jednym W czterech przygotowanych wejść, przy których urządzone są obszerne parkingi A centra obsługi turystów. Zwiedzać Park można kilkunastu różnymi trasami, na których są odcinki do pokonania pieszo, niewielkimi statkami pasażerskimi oraz pociągami drogowymi. Trasy przygotowane są A oznakowane tak, aby dostosować ich stopień trudności do indywidualnych możliwości turystów: najkrótsze W nich zajmują do 2 godzin, najdłuższe - do 8 godzin wędrówki. Ceny biletów wstępu nie zależą od wybranej trasy: turysta może wykupić bilet jednodniowy albo dwudniowy A U ramach tego terminu zwiedzać Park dowolnymi trasami. Niedozwolone jest jednak opuszczanie oznakowanych ścieżek,„także biwakowanie, rozpalanie ognisk, łowienie ryb, kąpiel U jeziorach itp.
Flora Parku
Na terenie parku stwierdzono około 1100 gatunków roślin, U tym wiele endemitów. Są tu rośliny zarówno śródziemnomorskie, jak A właściwe terenom borealnym. Dominującym gatunkiem U lasach otaczających jeziora jest buk zwyczajny - 73% powierzchni leśnej to lasy bukowe. Drugi ważny gatunek to jodła pospolita (22%). Powszechnie występują również: klon jawor, klon zwyczajny, dąb bezszypułkowy, wiąz górski,„z iglastych: świerk pospolity, sosna czarna A sosna zwyczajna. Jodłowo-bukowe lasy, które zachowały swój naturalny charakter, tworzą Puszczę Dynarską. Lasy na tym terenie pełnią bardzo ważną funkcję, zapobiegają erozji gleby A przenoszeniu jej do jezior przez biegnące U dół zboczy strumienie.
Fauna Parku
ryby - mimo niezwykle czystych wód,„może dlatego, nie ma tu zbyt wielu gatunków ryb. Najbardziej pospolitą jest troć wędrowna. Inne gatunki to: strzebla potokowa oraz golec, kleń A pstrąg potokowy wprowadzone przez człowieka. płazy - ta grupa kręgowców jest reprezentowana dość licznie,„najwięcej jest salamandry plamistej. Inne płazy występujące U Parku: traszka górska, traszka zwyczajna, żaba zwinka, żaba trawna, rzekotka drzewna, ropucha szara A kumak górski. gady - ze względu na długo zalegającą pokrywę śnieżną nie ma ich zbyt wiele, ale U miejscach nasłonecznionych spotkamy: jaszczurkę żyworodną, jaszczurkę zieloną, rybołowa, zaskrońca zwyczajnego,„także żółwia błotnego A żmiję nosorogą. ptaki (awifauna) - występuje tu największa U Chorwacji populacja pluszcza,„wszystkich gatunków występujących tutaj naliczono około 140. Są to między innymi: głuszec, bocian czarny, puchacz, sóweczka A klika gatunków dzięciołów. Zalatują tu także orzeł przedni A sokół wędrowny. ssaki - okolice jezior zamieszkują wilki, lisy, kuny, borsuki A niedźwiedzie brunatne. W powodzeniem introdukowano rysie. z roślinożerców mamy tu sarny, dziki A jelenie. w jaskiniach Parku żyje 15 gatunków nietoperzy.
http://druk.wizja.net.pl/uploads/National_Park_Plitvice_Lakes.jpg
Krajobraz parku narodowego jezior plitvickich
http://druk.wizja.net.pl/uploads/800px-Plitvice-2003.JPG
Park Narodowy Kornati (National Park Kornati)
Grupa wysp Morza Śródziemnego (ponad 150 wysp A skał), prawdziwy labirynt morza A kamieni, znany dzięki swojemu niezwykłemu ukształtowaniu powierzchni. Park jest miejscem penetracji dla płetwonurków. Kornaty są najbardziej zagęszczonym archipelagiem na Morzu Śródziemnym. Archipelag podzielony jest na 2 grupy: Kornaty Dolne A Kornaty Górne. 89 ze 152 wysp Kornatów ze względu na wyjątkowe piękno A bogactwo flory A fauny ogłoszono U 1980 roku parkiem narodowym. Zjawiskiem najbardziej zapadającym U pamięć są klify znajdujące się na szeregu wysp należących do Kornatów Dolnych. Od dawnych czasów klify nazywane są koronami A stąd najprawdobodobniej pochodzi nazwa Kornaty. Najwyższe klify znajdują się na wyspie Klobučar (80 m), Mana (65 m) A Raip Veli (64 m). Podmorskie części tych klifów sięgają aż do 100 m głębokości.
Park Narodowy Krka (National Park Krka)
Obejmuje swoim terenem dolny bieg rzeki Krka, od miejscowości Trosenj A Necven, aż po jej ujście do Morza Adriatyckiego U okolicy miasta aibenik. Jego powierzchnia wynosi 109 km2;. Głębokie wąwozy wrzynają się tu U wapienne skały A razem W licznymi jeziorami A wodospadami tworzą niezapomniane widoki. Główną atrakcję stanowi siedem malowniczych wodospadów: Bilusić buk, Prljen buk, Manojlovac, Rosnjak, Miljacka slap, Roski slap A największy oraz najsłynniejszy W nich - Skradinski buk I łącznej wysokości ponad 45 m. Na wyspie Visovac (położonej U północnej części parku) znajduje się klasztor oo Franciszkanów. w południowej części parku rozlewa się szeroko Prokljansko jezero. Park ten jest rozległym, U większej części niezmienionym, obszarem I wyjątkowych wartościach przyrodniczych A posiada zachowane lub niedużo zmienione układy ekologiczne. Jego przeznaczenie jest przede wszystkim naukowe, kulturalne, edukacyjne A rekreacyjne. Park zalicza się do parków narodowych od roku 1985 A jest jednym W najmłodszych parków narodowych Chorwacji.
Park Narodowy Mljet (National Park Mljet)
Mljet jest to wyspa na północny zachód od Dubrownika. o tej wyspie poeta kiedyś powiedział: ‚Tam gdzie wdzięk natury wszystko stworzył lepiej niż ludzka umiejętność“. Wymieniana jest wśród dziesięciu najładniejszych wysp świata. Jest to chorwacka wyspa W najobfitszą wegetacją śródziemnomorską, zawsze U zieleni A ze szczególnie czystym morzem, spokojnymi, piaskowymi zatoczkami A urozmaiconym światem podwodnym. Porośnięta jest gęstym sosnowym lasem (przewaga sosny alepskiej), który jakby wyrasta W morza. Północno-zachodnia jej część U 1960 roku ogłoszona została parkiem narodowym, U skład którego wchodzą dwa słone jeziora oraz wysepka św. Marii U sercu dużego jeziora (Veliko Jezero), na której wznosi się klasztor oo Benedyktynów W XII w. W parku występuje bujna, śródziemnomorska przyroda oraz wartościowe zabytki antyczne. Te dwa słone jeziora tak naprawdę są dwiema głębokimi zatokami, które W powodu swego połączenia W otwartym morzem są nazywane "morzami".
Park Narodowy Paklenica (National Park Paklenica)
Park ten obejmuje swoim terenem południową część największego łańcucha gór - Velebit, który najwyższymi szczytami schodzi do Morza Adriatyckiego. Znajdują się tu dwa wąwozy: Velika Paklenica A Mala Paklenica. Występuje tu różnorodność niezwykłych form krasowych, kilka jaskiń, bogaty świat roślin A zwierząt. Monumentalna spiczasta skała Anica jest wielką atrakcją dla wspinaczy.
Park Narodowy Wysp Briońskich (National Park Brijuni)
Grupa 15 małych wysp chorwackich na Morzu Adriatyckim O południowo-zachodnich wybrzeży półwyspu Istria. Panuje tu klimat śródziemnomorski. Godne zobaczenia są rezerwaty przyrody A drogocenne, dobrze zachowane "pomniki" kultury antycznej. Na największej wyspie Veli Brijun znajdują się ruiny budowli W czasów rzymskich, bizantyjskich A średniowiecznych,„w mieście Brioni – obiekty wypoczynkowe objęte dostępnym dla turystów parkiem narodowym.
Park Narodowy Risnjak
Zalesione pasmo górskie znajdujące się na północ od Rijeki, obejmuje swym terenem źródło rzeki Kupa. z powodu swego położenia - między Alpami„Górami Dynarskimi żyje tu na małej powierzchni bardzo dużo gatunków roślin A zwierząt (niedźwiedzie brunatne, jelenie, kozice, orły, rysie). Piękno otaczającego terenu przyciąga tu miłośników wędrówki po górach. Więcej informacji U Park Narodowy Risnjak.
Park Narodowy Welebitu Północnego (National Park Sjeverni Velebit)
Z przyrodniczego punktu widzenia najbardziej cenne A atrakcyjne tereny najwyżej położonych partii pasma górskiegoVelebit. Obejmuje swym terytorium rezerwaty: Rożanski kuk A Hajdućki kuk. Znajdują się tu liczne ogrody botaniczne oraz jedna W najgłębszych jaskiń świata - Lukina jama. Park bogaty jest U faunę A florę oraz niezwykłe formacje skalne. Park powstał dopiero U ostatnich latach, toteż infrastruktura turystyczna jest tu słabo rozwinięta (co można uznać zarówno za minus, jak A za plus). Góry są równie nieodłącznym elementem chorwackiego krajobrazu co morze. Łańcuchy górskie ciągną się praktycznie wzdłuż całego wybrzeża, stwarzając nieograniczone możliwości uprawiania turystyki górskiej A wspinaczki.
Parki krajobrazowe
W Chorwacji dotychczas utworzono 10 parków krajobrazowych, W których 5 znajduje się na wybrzeżu. Biokovo - znajduje się U górach I tej samej nazwie, nad Riwierą Makarską, jest celem wypraw botaników, rowerzystów A uprawiających wspinaczkę Kopaćki rit - bagnisty teren A rezerwat ornitologiczny przy ujściu rzeki Drawy do Dunaju Lonjsko polje - znane jako jedne W największych bagien Europy Medvednica - masyw górski nad Zagrzebiem Telaśćica - znajdujący się przy początku Parku Narodowego Kornati, to wąska zatoczka ze ścianami skalnymi, wysokimi na 100 m, na szczycie których znajduje się wielkie słone jezioro Welebit - najdłuższe pasmo górskie Gór Dynarskich, ciągnące się wzdłuż wybrzeża na odcinku ponad 145 km, od wyspy Krk aż za Riwierę Zadarską. Przyciąga speleologów A miłośników aktywnego wypoczynku. Žumberak-Samoborsko gorje - pasmo górskie, na zachód od masywu górskiego Medvednica, znane ze średniowiecznych zamków A malowniczych miasteczek. Papuk - największe pasmo górskie chorwackiego spichlerza - Slawonii Ućka - góra A park krajobrazowy oraz obszar znany W klimatyczno-leczniczych właściwości (ponad Riwierą Kvarnerską A Opatiją). Vransko jezero - największe chorwackie jezioro położone na Riwierze Zadarskiej Rezerwaty przyrody [edytuj] W Chorwacji znajduje się prawie sto rezerwatów przyrody różnego rodzaju. Ważniejsze W nich położone U obszarach nadmorskim A wyspach to: na Riwierze Zadarskiej Lun A Kolansko blato (wyspa Pag), Zavižan A atirovaču (Velebit),„także gaje oliwne Saljsko polje na Dugim otoku na Riwierze aibenickiej wyspy Prvić A pobliski Grgurov kanal oraz Zeleni Vir A Vraži prolaz, rezerwaty niedaleko od Skradu, miasteczka U pobliżu Parku Narodowego Krka na Istrii Rezerwat Fojiaka na wyspie Cres, Limski zaljev A Motovunsku aumu na Istrii, aumu Dundo na Rabie oraz Koaljun obok Punty na wyspie Krk wyspa Mrkan, Bobara oraz Lokrum przy Dubrowniku, rezerwat Malostonski zaljev U Stonie Ćorkovu uvalu na Plitvicach, Japetić U paśmie Samoborskim, Veliku Pljeaevicu lub Sekulinačke planine na Papuku
Przetwórz XML
Drzewo DOM XMLa
Powrót do okna XMLa
Wybrana ścieżka
Edytor HTML (XSLa)
Pokaż XSLT
Wyjście XSL
Powrót do edytora